Boer History1653 aan die Kaap die Goeie Hoop: Oorlogsnus, Ontbering en die Eerste Veerowery
Stok, Tuine en Disiplinering — Januarie 1653
Nadat die hoofgroep van die Kaapmans (Goringhaiquas onder Gogosoa) Tafelbaai in Desember 1652 verlaat het, het klein groepe lank genoeg gewag vir Jan van Riebeeck om handel lewendig te hou deur mense uit te stuur met koper en tabak. Daardie laaste weke van ruil het gevolg. Brood en ander voorrade van Europa was bijna op; die uitgaande vloot het sonder verlig verbygegaan, en die terugkeer vloot lê nog maande ver weg. Bestaan by die vestiging kon op vee afhang. Tot die einde van Januarie 1653, toe die laaste agterblyers in die binneland beweeg het, het die bevelvoerder altesame 230 kop vee en 580 skape. [3]
Die sterk suidooswinds het die tarwe en peulgewasse bijna vernietig, maar kool, wortels en karote het goed geduur, en daar was 'n goeie voorraad gereed vir die verwagte terugkeer vloot. Om die vee vir die skepe te spaar, het die vestiging steeds swaar op die eilande en die see afgeleun: konings (haas), jong seehonde, penguins en ander seevoëls, eiers en vis het 'n groot deel van die arbeiders se ete gevorm. Klêgtes was konstant. Sommige mense het die tuine oornag gesteel, skape gesteel en gedood, siekheid voorgespel en die algemene artikels wat die Maatskappy se diensers reguleer, genegeer. Baie swaar straf is toegepas, maar met weinig doel tot die worteloorwêl — tekort aan regte voedsel — uitgered. [3]
Disiplinering in daardie Januarie weke was nie abstrak nie. Tussen Mei 1652 en middel Januarie 1653 het amper geen skip Tafelbaai aangeraak nie. Harde werk het op nie meer as 'n paar honderd Europelers by die Kaap geval nie. Pogings om Khoikhoi in regelmatige werk te trek het steeds gefaal; op 'n Maandagoggend in laat Mei het die bevelvoerder self met 'n klomp Khoikhoi na die bosse agter Tafelberg toe gestap, soekend na samewerking wat nie gewortel het nie. Tuine is in klein eksperimentele parke gesaai sodat die beste plantseisoene vir elke gewas deur proef geleer kon word. Wat geduur het, het dit teen wind en dun voorraad gedoen, nie omdat die eerste jaar maklik was nie. [2]
Die Zwarte Vos en oorlog met Engeland
Vir beinaar agt maande was daar geen skip in Tafelbaai behalwe die klein jacht Goede Hoop, toe op 18 Januarie 1653 die galiot Zwarte Vos, skipper Theunis Eyssen, aangekom het. Sy het van Texel op 4 September 1652 vertrek om inligting te bring dat oorlog tussen die Nederland en die Gemeenskap van Engeland uitgebars het. Twee ander skippe, die jacht Haas en die galiot Roode Vos, is op dieselfde taak gestuur; die Zwarte Vos het hulle beide oorhaal. Die Haas het Tafelbaai pas op 26 Maart bereik, en die Roode Vos op 2 Junie. [3]
Die inligting was gedateer 24 Julie 1652 met aanvullings van 20–21 Augustus. Hulle het die Gouverneur-Generaal en Raad van India, die offisiere by Gambroon en Surat, en die bevelvoerder van die Fort Goede Hoop gewys dat die Engelse hul koning afgestomp het en 'n nuwe vorm van regering aangeneem het, en dat hulle nie met hul buurman vriende sou wees nie. Die Nederlandse ambassadeurs in Londen het elke redelike aanbod vir vrede voorgelê sonder effek. Engeland, het die direkteure geskryf, is op die doel gestel om al die handel te eis en dominium maris — die soewereiniteit van die oop see — te beweer, wat geen vrye nasie, minstens nie Nederland na agtig jaar stryd vir vryheid nie, kon aanvaar. Die pad van die wyde oseaan, het hulle gestel, moet oop bly vir elke vlag. [3]
Dit was geglo dat die Engelse 'n vloot na St Helena sou stuur om die Indiese skippe wat ryk ladinge dra, op pad terug te beveil. Instruksies het dus beveel dat skippe saam moet bly, die Atlantiese Oseaan moet vermy en westelik en noordelik van die Britse Eilande na die kus van Noorweë moet vaar, en dan langs die Europese kus na die hawe van die Vaderland. Die bevelvoerder by die Kaap is beveel om die vestiging se verdediging te versterk deur vyf en twintig of dertig soldate van die eerste skippe wat aankom, te beveil, en om versigtig teen oorval te wees. [3]
Die raad het dadelik besluit om die galiot by die Kaap te beveil en die Goede Hoop, die beter van die twee klein skippe, met die inligting na Batavia te stuur. Die jacht het onlangs haar tweede reis na Saldanhabaai en Dassen-eiland gemaak en was toe aangemeer voor die fort. Binne vyf dae was sy vir die see gereed, en op 23 Januarie het sy gesê — draend oorlognuus wat elke aankoms by Tafelbaai vir maande sal beïnvloed. [3]
Vestingverdedigings en oorlogsmiddels
Elke moontlike inspanning word nou aangewend om die vesting te versterk sodat dit kan verdedig word indien aangeval word. Daar is geen twyfel dat van Riebeeck alles sou gedoen het wat 'n dapper en trou bevelvoerder kon doen om die pos onder sy oorheersing te beskerm — maar dit was goed vir hom dat geen vyand verskyn het. Sy kanonne, het hy gerapporteer, was so liggies dat hulle nie 'n bal meer as halfpad na die aankoppeling sou kon dra nie. Die vesting word beheer deur die vlerk van die Lionsrug (Signalhul), sodat 'n vyand van enige sterkte wat land, moet oorlede het. Verskeie mans was ontevreden, en 'n paar was bereid om bijna enige misdaad te begaan. Teen enige kragtiger as 'n Khoikhoi-oorval, kon die bevelvoerder se verdedigingsmiddels nie opgehou word nie. [3]
Werk aan die vesting self het deur die jaar voortgegaan. Tot April 1653 kon van Riebeeck aan die direkteure beskryf dat die "Fortresse" voltooi is en groter is met 'n volle rood vierkante as die tekening wat hy vanaf Nederland gebring het. Mure van twee bastione dra reeds aarde-werke; handwerkers, 'n koeël met helpers, konstabel en geweldiger, 'n sieke-vader vir die siekes, en die sieke-ontlasting vir geestelike versorging het 'n dun amptelike rugbeen gevorm rondom een assistent en die mans van die jachtboot. Rang en salaris het steeds agter die werk gebly: die bevelvoerder het daarop aangedring dat die rang van bevelvoerder 'n bevelvoerder-salaris moet dra, terwyl die vesting steen en aarde teen 'n oorlog opgerig word wat dalk nooit met krag na Tafelbaai sal kom nie — maar dalk op enige môre se getyd. [2]
Skepe, Voorraade en Herstelde Handel — Lente 1653
Op 2 Maart 1653 het vyf skepe uit India onder die vlag van Admiraal Gerard Demmer in die baai aangekom. Daardie oggend was die laaste rantjie brood aan die werkers uitgegee — maar daar was dan geen vrees vir honger nie, want van Riebeeck kon 'n oorvloed verse vleis en groente aan die bemannings van alle skepe wat tydens die volgende twee maande aangekom het, verskaf. Op 26 Maart het die Haas uit Nederland aangekom; op 14 April het die jacht Windhond gevolg. Op 17 April was die baai weer leeg: Demmer se vyf skepe het vir die Vaderland gesêl en die twee jachte het na Batavia opgegaan. Die volgende oggend het die Muyden uit Texel aangekom met nuus tot 26 Desember, en binne 'n paar dae het drie Indiamen uit Batavia die baai ingegaan, bly tot 6 Mei. Van hierdie skepe het die kommandant sy voorraade met bijna alles wat nodig was aangevul — behalwe materiaal vir 'n walvisvisserij, 'n projek wat steeds uitgestel is. [3]
'n Paar weke na die vertrek van die Goringhaiquas het klein groepe van 'n ander stam wat verder in die binneland woon, in Tafelbaai aangekom. Hulle het gehoor dat koper en tabak teen vergelding vir vee gekry kon word. Van hierdie groepe het van Riebeeck sewentig kop vee met horings en een en twintig skape gekry, sowel as 'n paar tande ivoor. Bygevoeg aan die vorige getalle wys hierdie die omvang van die veeverkoping in die eerste jaar van Europese besetting — honderde skape en vee gewen deur wisselhandel, nie deur oop oorlog nie, maar altyd onder die skadu van honger indien die volgende vloot misluk het. [3]
Lente-verkeer het die alleenste baai van winter in 'n kort tyd 'n sentrum van die VOC-route verander. Uitgaande en terugkeerende rompe het groente en vleis geneem; die forte het ryse, gereedskap, mans en nuus geneem. Die oorlog het steeds elke beleefdheid bepaal: soldate kon vastehou om die verdediging te versterk; Engelse vlagte was potensiële vyande tot vrede terugkeer in 'n latere jaar. Vir 'n paar weke het die nederstigting die werk gedoen wat dit gestig is om te doen — skepe verfrys, 'n voetstuk hou en bewys dat Tafelbaai meer as slegs sy eie dun maatskappy kan voed.
Die ritme van daardie weke was die ritme wat die direkteurs in 1652 beeld het en bijna verlore in die eerste winter: vloette in, vee geslag vir bemannings, tuine gesny vir groente, leë kantele en sieke mans agtergelaat of verlig. Demmer se vloot wat op 17 April vir die Vaderland gesêl het, was bewys van uitgaande sukses; die Muyden en die Batavia Indiamen wat die baai weer volgemaak het die volgende oggend was bewys dat die Kaap op 'n twee-richtingspad sit. Slegs die walvisvisserij het op papier gebly — lyne en trywerke wat die forte steeds nie ruimte of voorraade kon spaar om te begin nie.
Die Roode Vos en die Tweede Winter
Op 2 Junie 1653 het die galiot Roode Vos, lankal as verlore geglo, haar verskyning gemaak. Haar skipper en maat het by die see gesterf, en vir drie en 'n half maand het die galiot rondom die Kaap geswem om Tafelbaai te soek. Sy is by die Kaap gehou om skellings van Robben-eiland vir kalk, hout van Houtbaai vir brandstof, eiers, voëls en konies van Dassen-eiland vir provisie te bring, en soortgelyke werk. Die Zwarte Vos, wat in dié diens gebruik is, is na Gambroon gestuur met besonderhede. [3]
Die tweede winter in Suid-Afrika was relatief onopvallend teenoor die eerste. Daar was genoeg voer vir almal, en dus min siekte. Bouwerk het vorder; okse is opgelei om hout uit die woude agter die Duivelsepie te trek; baie nuwe grond is opgekloof. Wilde diere het meer probleme veroorsaak as enigiets anders. Leeu’s het by nagtelik die veekraal binnegesluip terwyl gewapende mense daaroor gewaak het; leoparde het in die middag van die berg af gekom en skaap onder die herders se oë weggevat. Een oggend voor dagbreek het 'n groot lawaai vanaf die kriekhokke opgeklink: al die eendjies en gansies is deur wilde katte vermoor. Die land het asof vol hongerbeeste geswerm. [3]
Winterwerk het die peninsulas se hulpbronne in 'n enkele logistieke ketting verbind: Robben-eiland vir skellings en later skaap, Houtbaai vir brandhout, Dassen-eiland vir voëls en konies, die woude vir palisse en balks. Die galiote was nie versierings nie; hulle was die verskil tussen 'n vesting wat kalk kon brand en vis kon eet en 'n vesting wat onhelpbaar vir die volgende Indiaman wag. Toe okse later in die Oktober-aanval verdwyn het, sou daardie ketting in een van sy sterkste linkies—hout trek—breek, en mense sou die verlies in hul skouers voel.
Teen leeu’s by die kraal en leoparde op die vrye weivel het die stigters die land se ander ekonomie geleer: vleis op die voet was nooit net handelsware of vlootrantsoene nie. Dit was aas. Nagwaak rondom die veehokke, dagtydse herding onder die berg, en die skielike klop van kriek voor dagbreek was die prys van lewende voorraad te hou. Bouwerk en ploegwerk het gewoon voort. Hout het agter opgeleide okse van die Duivelsepie se hange af gekom; nuwe grond is opgekloof terwyl die tweede winterreëns op 'n nederlaag beter voorsien as in 1652, maar steeds slegs 'n paar mure en tuine teen 'n peninsula vol voëls geskilder het.
Jacob Ryniers — Eerste Secunde
In Augustus het die skepe Salamander, Phoenix en Koning David vanaf die ou land aangekom en is met verse voer verskaf. Op die Phoenix was ’n jong onderhandelaar genaamd Jacob Ryniers (ook Reijniers), wat die bevelvoerder as assistent wou hê. Van Riebeeck het ’n breë raad bymekaar geroep en verduidelik dat in geval van sy dood of tydelike afwesigheid niemand van hoër rang as ’n sergeant sou wees om sy plegtigheid te vervul nie, wat die maatskappy se eiendom in gevaar sou plaas. Die raad het ingestem dat Ryniers by die Kaap moet bly. Hy was die eerste om die posisie van secunde (tweede in bevoegheid) in die nederlaag te beklee. [3]
Ryniers het die Kaap op 16 Augustus 1653 met die Phoenix bereik en binne drie dae as secunde aangestel geword. Minder as drie maande later is sy verloofde Elisabeth van Opdorp, neef en onderhoud van van Riebeeck, bekendgemaak; die huwelik volg, wat die tweede offisier in die bevelvoerder se gesinsekring geplaas het. Die posisie self was institusioneel, nie net persoonlik nie: vir die eerste keer het die nederlaag ’n genaamde onderbevelvoerder gehad wat in raad kon sit, na Saldanha kon ry vir inspeksie, en – vroeg in 1654 – tijdelik tot handelaar bevorder word om ’n stryende skipsoffisier te kalmeer voor hy die Kaap verlaat en die secundpos weer leeg laat. [2] [3]
Die Franse skip by Saldanha Bay
Op 2 September het 'n klein groep Khoikhoi met 'n paar vee vir verkoop na die borg gekom, maar was nie deur ander gevolg nie. Die raad het besluit om die Roode Vos na Saldanha Bay te stuur om te ondersoek of die Goringhaiquas daar was en om handel te probeer oopmaak. Die galiot was op pad om te vaar toe Harry die bevelvoerder gewys het dat hy van twee Khoikhoi gehoor het dat 'n groot skip in Saldanha Bay lê. Ryniers en ses soldate is oorland gestuur; na agt dae het hulle teruggekom met die nuus dat die skip onder die Franse vlag was en dat haar bemanning al meer as ses maande selle op die eilande doodgemaak het. Hulle het byna 'n lading van vyf en 'n halfduisend velle en baie blikkies olie voltooi. Die kaptein het kortliks vir La Rochelle gewil vaar en het beleeflik aangebied om briefe na Amsterdam te neem. [3]
Van Riebeeck het geglo dit was in die Maatskappy se belange om vreemdelinge van Suid-Afrika weg te hou, en hy het nie skroom gehet om bedrieglikheid te praktiseer nie. Ryniers het gerapporteer dat baie Franse seevaarders wens om te vlug omdat hulle min kos het behalwe wat die eilande verskaf. Die bevelvoerder het die raad geroep en 'n plan voorgestel om die Franse man te skade: vier man is oorland gestuur met instruksies vir die galiot se offisiere om soveel Franse seevaarders as moontlik te verleid om te vlug, sodat die skip gekap en haar eienaars ontmoedig word om terug te keer. Frederick Verburg, wat Frans verstaan, is met komplimenterende boodskappe en 'n uitnodiging na Tafelbaai gestuur, terwyl 'n brief aan die direkteurs gedeeltelik in 'n versluierde taal geskryf is wat slegs 'n paar mense in Amsterdam kon lees. [3]
Niks was gewin. Die Franse kaptein het vriendskap vermoed, voorbereidings geneem en slegs vier van sy mense het ontsnap. Met hierdie het die Roode Vos teruggekeer na Tafelbaai, sonder enige nuttige veehandel met die inheemse Khoikhoi. Die oorlandparties het baie rhinokeros gesien en twee keer omrigte om troepe olifante te vermy. Die episode het twee lesse vir die nederlaag gestel: die westkus-eilande was reeds 'n beloning wat ander Europese ken, en diplomatie by Saldanha kon nie geskei word van konkurrensie oor olie, velle en die lang pad huis toe nie. [3]
Die Tweede Europese Geboorte — 18 Oktober 1653
Op 18 Oktober 1653 is die tweede kind van Europese ouers in die vestiging Goede Hoop gebore: 'n seun van Kommandant van Riebeeck en Maria de la Queillerie. Die baba was bestem vir onderskeid — in 1709, by die ouderdom van vyf-en-ses, het hy die rang van Gouverneur-Generaal van Nederlandse Indië bereik, wat hy tot sy dood in 1713 behou het. In die huisgesel het hy Abraham genoem geword; Jacob Ryniers het onder die doopkring gestaan wat die kind se naam aan die klein amptelike wêreld van die vestiging gebind het. [3] [2]
Een dag vroeër was die vestiging slegs 'n oorlogspost en tuinstasie. Een dag later sou dit 'n plek van moord en jag geword het. Die geboorte sit in die rekord tussen daardie polde — 'n persoonlike vreugde binne mure wat nog nie 'n kanonkoeël halfpad na die aanleg plek kon skiet nie, op die avond van die eerste moord wat kustverkenner buurman tot vlugtelinge en koeiediefe in die oë van die Koopmaatskappy gemaak het.
Koeie-oorval en die Moord op David Janssen — 19 Oktober 1653
Op die oggend van Sondag 19 Oktober 1653 was die gemeenskap versamel in die groot zaal van die kommandant se woonstel, waar godsdiensregelmatig gehou word. Wagte staan op die rampare; Hendrik Wilders en David Janssen, die twee koeieversorgers, versorg die ossies en koeie. Naby almal anders luister na 'n prediking wat Dominie Wylant, die siekverligter, lees. [3]
Sedert die Europelers aangekom het, het die kustbewoners Khoikhoi meestal met hulle gewoon — die mans lui, die vroue en kinders dra hout en doen ligte werk vir kos. Hulle was nou goed gekleed volgens hul manier, want die velde van geslagte koeie word vir hulle gegee vir karosses. Harry, die hoofman onder hulle, woon in 'n hut nie 'n pistoolskoot van die fort se deur af, eet vanaf die kommandant se eie tafel, en kry brood en voorrade vir sy gesin in ruil vir vertaling. Toe die Europelers na hul godsdiens gaan, was alles stil. Daar was geen vreemdelinge in Tafelbaai; 'n druiwelike reën beweeg op van die Atlantiese oseaan voor 'n westelike wind. [3]
Toe die prediking oor was, meld 'n wag dat Harry, met sy hele familie wat huishoudelike goed dra, sy hut tydens die diens verlaat het — maar daar word nie dadelik aandag gegee nie. In 'n paar minute word Eva ontdek ontbreek. Dan, net toe die kommandant neergesit het vir aandete, kom Hendrik Wilders met nuus dat sy maat gemoor is en dat die kustbewoners 42 koeie weggedryf het, slegs twee oorlaat. Wilders het na die fort gekom vir kos, en het die jong David Janssen in beheer gelos van die koeie wat op die weiding by die Leeuwensrug is. Op sy terugkeer het hy die jong se liggaam — gemoor met 'n assegai — gevind en sien die koeie wat haastig om die berg beweeg word. [3]
Van Riebeeck het drie Javanees paarde gestuur vanaf Batavia in die laaste skepe. Soldate word op hierdie gemonteer en rondgestuur deur Sea Point om die diewe te volg, terwyl 'n ander groep oor die nek tussen Tafelberg en die Leeuwenskop gaan om hulle te ontmoet. Die vervolging het misluk, alhoewel dit vir verskeie dae voortgegaan het. Op een geleentheid het Korporaal Jan van Harwarden met sewentien soldate die vlugtelinge by die kop van Valsebaai naby genader, maar die sand was so swaar dat die Europelers uitgeput geword het; alhoewel al die koeie dan in sig was, is slegs een koei teruggekry. Die sien sal duisende kere herhaal word oor Suid-Afrika; dit was nuut vir die kommandant se ervaring. Die onmiddellike effek was intense haat teen die Khoikhoi onder soldate en werkers. Die kommandant was daarna gedwong om reëls teen kontak met hulle nog strenger te maak as voorheen. [3]
Die oorval het die plaaslike kaart van vertroue herdefinieer. Harry se hut nie 'n pistoolskoot van die deur af, Eva se plek in die gesin, kustbewoners se vroue wat hout dra — al daardie oggend se kalmheid — sit langs 'n liggaam by die Leeuwensrug en 'n stof van koeie wat om die berg beweeg. Gemonteerde mans by Sea Point en infanterie oor die nek het misluk in swaar sand met die herde nog in sig. Vanaf daardie Sondag het die fort se reëls verhard: minder persoonlike handel, skerper afskeiding, en mense wat wraak wou neem, was die kommandant nie vry om te verleen nie. Die eerste volle jaar van die vestiging het geëindig nie slegs in tuine en oorlogspapier, maar in 'n bloedverskuldigheid wat geen kant maklik kon betaal nie.
Nadat: Hongersnood, Sigbehandeling en die Duynhoop-Redoubt
Gedurende die volgende twee maande het baie min Khoikhoi Table Valley besoek. Harry se mense het vrede met die Goringhaiquas gesluit en het onder hulle geskuil, waarskynlik hulle oortuig dat hulle van die vesting afbly. Die verskaffing van plat koperstukke – die enigste soort wat in vraag was – is uitgeput, en sonder koper kon min koeie gekry word. Handel het bijna gestop. In plaas van vleis het die werkers penguïne geëet en selfs gesoute sigvleis. Die gesteelde ossen het ekstra arbeid opgebring: die vesting word omring met palisse wat in die bos agter Devil’s Peak gesny is, en in plaas daarvan dat hulle op ’n wagentjie getrek word, moes hulle nou op die mans se skouers gedra word. [3]
’n Sigbehandelingsinstelling is op Dassen-eiland gestig, en ’n redoubt – eerste genoem Tranenburg en later Duynhoop – is by die mond van die Zoutrivier begin. Die kaart van Kompanjie-mag het dus uitgestrek oor die vesting se mure: eilandstations vir olie en velde, ’n waak by die riviermond, en mans op Robben-eiland wat nog te kom was. Elke pos was dun; saam was hulle die begin van ’n peninsulêre stelsel, nie ’n enkele tuin agter ’n grondwal nie. [3]
In Desember het die skepe Naarden, Breda en Lam vanaf Texel aangekom. Hulle is met baie groente versorg, maar slegs drie ossen kon vir hulle gekry word. Begin 1654 is hulle gevolg deur die Vrede, Kalf en Draak – die uitgaande vloot van die nuwe seisoen. Toe die Vrede aangekom het met offisiere wat so geweldig met mekaar gekap het dat die raad iemand oor almal geplaas het, is sekonde Jacob Ryniers gekies en hom die tijdelike rang van handelaar gegee. Nadat hy vertrek het, het die pos van sekonde by die Kaap vir ’n tyd leeggebly – ’n herinnering hoe persoonlik en bros die nuwe hiërargie nog was. [3]
Ore, Hopes van Silwer en Khoikhoi Kruisvaart
Terwyl hulle langs die voet van die berg ondersoek het, is 'n steen met blinkende vlekke ontdek. Diepere ontginning het die mineral in hoeveelheid onthul. Van Riebeeck was byna seker die vlekke was silwer. Om dit te toets, het hy mense gestuur om aardele potte te koop wat intense hitte van 'n nabygele Khoikhoi kamp kon weerstaan. Daardie onbewuste behoeftes open 'n venster op vaardigheid: die mense van die kamp het geweet hoe om goed afgestelde aardele bakkies te maak wat as kruisvaart gebruik kon word. Geen kon egter verkry word. Kruisvaart is dan deur 'n werker gemaak wat iets van die vak geweet het, en 'n bietjie koolstof is voorberei. Eksperimente by die Kaap het niks bewys; monsters wat later na Batavia en Nederland gestuur is, het gewys dat die mineral geen silwer bevat nie. [3]
Die vals silwer goudstroom het geen myne gelos, maar het 'n rekord van kontak gelos: Europelers wat metaal op die bergflank soek, Khoikhoi keramiek beoordeel deur hittebestendigheid, en monsters wat half 'n wêreld weg vir ondersoek gestuur is. Ambisie by die Kaap was nooit net groente en vleis; dit was ook die hoop dat die land self soos 'n Aziëse fabriek kan betaal.
Sluiting 1653: Robben-eiland en 'n voorzichtige vrede
Die terugkeerflotte was met spanning verwag; voorraad wat verwag was van Batavia was bijna uitgeput. Van groente was daar oorvloed, van niks anders nie. Die paar skaap wat vir die flotte behou was, is op Robben-eiland plaasgemaak, waar die kragte uitstekend was. Europese koningshout en konings was daar vrygelaat. 'n Klein groep mans is op die eiland plaasgemaak om selpelde en olie te versamel en om die skaap te beskerm — die eiland se lang loop as uitkamp, gevangenis en kragte begin in praktiese Maatskappy behoefte. [3]
Herhaalde pogings om die veehandel weer te oopmaak het eerste gefaal. Een groot horde was deur die San van bijna al hul vee beroof. Ander wou plat koper, waarvan die vesting geen het nie. Harry was gesê om sommer in die binneland te wees; die oorblywende kusverkenners is gesien met Gogosoa se mense, en die Maatskappy se gesteelde vee is herken onder herde agter die berge. Sêl en soldate was opgewonde om die vee terug te kry en David Janssen te vergeld, maar die bevelvoerder sou geen geweld toelaat nie. Hy het bevel gekry om vertroue deur vriendelikheid te inspireer; al sou hy graag 'n herde kon oorneem en hul eienaars kon slawes maak, sou hy nie teenbevel doen nie. Hy het selfs die bokkies toegelaat om met hom hande te skud, en het selfs twee of drie van die gesteelde koeie weer gekoop. [3]
Hierdie behandeling het die Goringhaiquas se vrese so volledig verdryf dat by middagseisoen (suidelike halfrond — die omslag na vroeë 1654 in die seisoenvolgorde) hulle die vesting so vry soos vroeër besoek, al sou hulle nie dan vee vir iets in die voorraad wil ruil nie. Die meeste van die kusverkenners het ook teruggekeer; ná die ontdekking dat hulle nie gestraf sou word nie, het hulle weer naby die vesting gewoon. Hul hoofdiens, het die bevelvoerder gesê, was houtversameling — 'n groot verligting vir die werkers — en hy was bly om hulle aan te moedig. Vrede het teruggekeer as beleid, nie as vergeet nie: die moord en die gesteelde herde het in elke regel wat soldate van privaat handel afhield, bly. [3]