Boer History1737 aan die Kaap die Goeie Hoop: Tafelbaai-storm, Van Kervel se dood, Schmit-sending, De la Fontaine dra oor
Die groot storm in Tafelbaai — 21 Mei 1737
Kalender 1737 was een van die ramspoedigste jare ooit vir skeepvaart aan die Kaap. Op die 21ste Mei het ’n vloot van nege skepe, meestal van die derde klas, in Tafelbaai voor anker gelê, gereed om na die Vaderland te seil. Gedurende die voorafgaande nag het ’n swaar storm uit die noordweste opgesteek. Teen dagbreek het die wind ’n bietjie meer weswaarts gedraai en die deining vergroot. Enorme golwe het tussen Robbeneiland en Groenpunt ingestroom, en die baai was soos ’n laken skuim. Namate die storm toegeneem het, het skepe se kabels begin breek, en tussen tien- en elfuur die oggend is minuutsgewere gehoor. Die Kasteel en die strand het toe geweet dat ’n tuisvloot, nie ’n enkele kuspakket nie, in die branders was. [3]
Binne ’n kort tyd is die Ypenroode sien dryf. Sy het naby die mond van Soutrivier gestrand, en met die skok het haar maste geval en sy het in die branders in stukkies gebreek. Sommige van haar bemanning het land bereik. Die Goudriaan het volgende gebreek. Sy het dwars gestrand, met haar agterstewe in die mond van Soutrivier, en dadelik stukkend geslaan. Die groter deel van diegene aan boord het omgekom. Teen die middag het die Flora op dieselfde plek as die Goudriaan gestrand. Sy het ook dadelik stukkend geslaan, en van haar bemanning het slegs ses man land bereik. [3]
Die Paddenburg het gevolg, maar haar bemanning was gelukkiger. Sy is op die kam van ’n berggolf ingedra, het direk oor die ander wrakke gegaan, en hoog op die strand gestrand. Sy het met die skok stukkend geslaan, maar die meeste aan boord het met die lewe daarvan afgekom. Dieselfde Soutrivierstreek het die Kaapse brik Feyenoord in die nag tussen die 1ste en 2de Julie 1736 geneem, met slegs een lewe verloor. Kalender 1737 het daardie bekende lystrand van ’n eenpakket-ongeval in ’n dagligvernietiging van ’n tuisvloot verander. [3]
Daardie oggendrompe het binne ’n rede gelê wat, oor die dertien jaar 1725–1737 wat in dieselfde regeringstydperk val, een duisend-en-sewe skepe ontvang het, of gemiddeld sewe-en-sewentig per jaar. Daarvan het agthonderd agt-en-sestig aan die Kompanjie behoort, een-en-negentig was Engels, sewe-en-twintig Deens, negentien Frans, een Portugees en een Vlaams. Buitelandse vlae het nie in die ou getalle teruggekeer ná die jare toe buitestanders tydens skaarste van voorrade weerhou is nie. Die burgers het die verlies gevoel, want vreemdelinge het kontant ingebring; die hoop dat beter tye hulle sou terugbring, is nie verwesenlik nie. Beesvleis en skaapvleis was weer teen ’n pennie-en-’n-halwe tot twee pennies die pond te kry toe die veesiektes afgeneem het, maar die Kaap het sy naam vir goedkoop vars voorsiening verloor, en dit het lank geduur om dit terug te kry. ’n Mei-tuisvloot van nege derdeklas-skepe was dus ’n groot deel van een jaar se sewe-en-sewentig aankomste, saamgetrek op ’n enkele oop ankerplek, sonder ’n mole en met kabels as die enigste houvas teen ’n noordwesdeining wat die Feyenoord die Julie tevore al op dieselfde Soutriviersand geneem het. [3]
Middag- en aandwrakke — Westerwyk, Buys, Duynbeek, Roodenrys, Victoria
Half twee die middag is die Westerwyk op dieselfde Soutrivierplek aan land gedryf. Sy het hoog op die strand geloop sonder om op te breek, en slegs ’n paar van haar manne is verloor. Om vieruur het die Buys naby die Westerwyk gestrand, maar sy het dadelik stukkend geslaan, en slegs vyf van haar bemanning is gered. Die middag het dus die oorblywende derdeklas-rompe verdeel tussen ’n skip wat op die sand heel gebly het en ’n skip wat ’n paar tree daarvandaan in die branders verdwyn het. [3]
Vroeg in die aand is die Duynbeek anderkant Soutriviermond aan land gedryf en dadelik opgebreek; baie min van haar manne is gered. Later het die Roodenrys op dieselfde plek gestrand, maar sy het heel gebly totdat al haar bemanning op ses na land bereik het by wyse van ’n tou wat aan ’n ra vasgemaak was wat uitgespoel het. Terselfdertyd is die brik Victoria, een van die Kaapse pakkette, deur ’n groot golf hoog op die strand gedra, waar sy droog gelê het toe die storm uitgewoed het. Byna al haar bemanning is gered. [3]
In die baai het nou net die Papenburg, ’n tuisgaande Indiëvaarder, en die Goede Hoop, ’n klein vaartuig in 1733 aan die Kaap gebou en as pakket gebruik, gelaat. Daardie twee het die storm uitgery. Altesaam is tweehonderd-en-agt man verloor uit die sewehonderd nege-en-dertig wat die bemannings van die verongelukte Indiëvaarders gevorm het. Die aankoopprys van die vrag waarmee die strand besaai was, was £160 128. Nege Kompanjie-rompe en een Kaapse pakket het dus die dag se wraklys uitgemaak; twee rompe, een daarvan vier jaar vroeër plaaslik gebou, was al wat nog voor anker gery het toe die skuim bedaar het. [3]
Tafelbaai in laat Mei was nog ’n oop rede waarvan die kabels, nie ’n mole nie, die tuisvloot gehou het. Kompanjieskepe het daar nog saamgetrek om saam na Europa terug te keer: die stadigste seilers eers uit Batavia, dan die Ceylon-eskader, dan die laat Batavia-skepe, met die oog daarop om teen die einde van Maart of die begin van April as ’n somervloot te vertrek. ’n Mei-konsentrasie van nege derdeklas-rompe wat nog vir die Vaderland gewag het, was dus ’n laat oorblyfsel van daardie gewone byeenkoms, gevang deur die seisoen waarin noordwesters tussen Robbeneiland en Groenpunt gerol het. Kalender 1737 het daardie risiko in ’n enkele dag se volgorde van genoemde rompe, ’n lyktelling van tweehonderd-en-agt, en ’n vraggetal groot genoeg om Kasteelgesag op die Soutriviersand te dwing terwyl wrakstukke nog ingespoel het, neergeskryf. Die nedersetting se eie pakket Victoria het die strand met die Indiëvaarders gedeel; die plaaslike Goede Hoop, vier jaar van die Kaapse slipe af, het die oorlewende ankerplek met die Papenburg gedeel. Van sewehonderd nege-en-dertig Indiëvaarder-bemanning het meer as een man uit vier nie lewendig uit die baai gegaan nie. [3]
Plakkaat teen rowery en vier hangings op die strand — Mei 1737
Terwyl die skepe aan land gedryf het, is ’n plakkaat uitgevaardig wat opsommingstereg gedreig het vir enigiemand wat betrap word met die steel van die verongelukte vrag. ’n Militêre wag is op die strand gestasioneer, en vier manne wat met steel betrap is, is werklik gehang aan ’n galg wat naby die waterkant opgerig is, waar hulle liggame as ’n waarskuwing vir ander gelaat is. Die Kasteel het die Soutrivierstrand dus op dieselfde dag dat die kabels gebreek het as bergingsterrein én skavot behandel. [3]
Daardie teregstellinge het plaasgevind op dieselfde beginsel as dié wat die skiet van San-veediewe wat op heterdaad betrap is, toegelaat het: die raad het diefstal uit gestrande Kompanjie-vrag as ’n onmiddellike kapitale oortreding behandel eerder as as ’n saak vir vertraagde proses alleen. Die strand het dus ’n plek geword waar die Kompanjie se aanspraak op wrakgoed in sig van die branders afgedwing is, met vier lyke aan die galg gelaat terwyl die aankoopprys van die gestrooide vrag nog getel is. [3]
Vir die nedersetting was die Mei-ramp nie net ’n skeepvaartverlies nie. Dit het Kasteelgesag in mag op die Soutrivierstrand gedwing, gewone winter-noordwesterweer aan nege Indiëvaarders en ’n Kaapse pakket wat in ’n enkele dag wrak of gestrand is, verbind, en ’n kontantgetal—meer as honderd-en-sestigduisend pond aankoopprys van vrag—op die openbare rekord van Tafelbaai-risiko gelaat. Die plakkaat en die vier hangings het daardie rekord sigbaar gemaak vir elke burger en matroos wat ná die storm op die strand geloop het. Die wag het tussen gebreekte maste en vragbale gestaan terwyl die galg by die water opgegaan het; die vier manne is gehang waar die wrakke ingekom het, nie ná ’n vertraagde sitting van die hooggeregshof nie, sodat die waarskuwing teen dieselfde skuim gelees sou word wat die Ypenroode en die Goudriaan stukkend geslaan het. [3]
Geen mole het nog van Groenpunt af gestaan om die noordwesdeining te breek nie. Die dag se les was administratief sowel as nauties: ’n tuisvloot in ’n oop baai kon tussen oggend-minuutsgewere en aanddonker tot twee rydende rompe verminder word, en die vrag op die sand sou deur soldate en ’n galg bewaak word. Kalender 1737 het dus die ergste enkele skeepvaartramp wat tot dan aan die Kaap opgeteken is, saamgevoeg met ’n openbare betoning dat verongelukte Kompanjiegoedere as die Kompanjie s’n behandel moes word op straffe van onmiddellike dood. Die Westerwyk hoog en heel op die strand, die Victoria droog bo die gety, en die Papenburg en Goede Hoop wat nog gery het, was die enigste uitsonderings op ’n dag wat Tafelbaai in ’n wrakstrand verander het. [3]
Hubner-oorlewendes se verklaring en die oostelike olifantverbod — Julie–Oktober 1737
Drie van die Europeërs wat die slagting van Hermanus Hubner se agterhoede by Palo se krale ontkom het—Hendrik de Vries, Hendrik Scheffer en Jan de Vries—het na die Kaap deurgekom. Op die 10de Julie 1737 het die twee eersgenoemdes ’n verslag van hulle reis in die vorm van ’n verklaring afgelê en sodoende die oostelike ivoortrek en die Xhosa-aanval in formele Kompanjiepapier vasgelê. Die party wat die nedersetting verlaat het, het elf blanke manne getel, met dertien waens en ’n sterk bend Khoikhoi, wat van die Gourits, destyds as die oostelike grens beskou, vertrek het en deur Gonaqua-land onder kaptein Babbelaan tot by Palo se woning en verder na Pondoland getrek het. [3] [4]
In Julie 1737 het drie olifantjagters in ’n toestand van byna ineenstorting by die Kasteel aangekom met daardie grusame storie. Niks seker is van Hubner se party gehoor sedert hulle oos vir ivoor gegaan het nie. Hulle is vriendelik by Palo se kraal ontvang, het verder getrek in land wat later as Natal geïdentifiseer is en onder mense later as Pondo’s geïdentifiseer, en het ivoor gekoop by drie blanke skipbreukelinge wat plaaslik gewoon het voordat die agterhoede by Palo op die terugtog doodgesteek is. Die dooies wat in die latere verslag genoem is, het Hermanus Hubner self, Frederik Hubner, Andries Esterhuis, Gerrit van Vuuren, Philip Constant en Anthonie Pottier ingesluit. Diegene wat minder seker was van die Xhosa se vriendelike bedoelings, het ’n ander roete geneem en ontkom. Die voorval was die eerste opgetekende botsing tussen setlaars en Xhosa, en by die Kasteel het dit medelye vir die nabestaandes en spyt oor die verlore ivoor gewek. [3] [9]
In Julie 1737 is olifantjag oos van die oostelike grens verbied weens die slagting van Hubner se party. Die winsug was egter so sterk dat die verbod in die volgende Oktober herroep is, en die enigste beperking op olifantskiet was dat elke jagter twee sjielings en ’n pennie vir ’n lisensie moes betaal. In die lisensie is dit verbied om inheemse gemeenskappe te pla of met hulle te handel. Die olifant het al byna uit die bewoonde distrikte verdwyn onder die vraag na ivoor; die Julie-verbod en die Oktober-lisensie was die Kasteel se poging om te keer dat daardie vraag nog ’n Palo op Kompanjiepapier sou skryf. [3]
Kalender 1737 het dus die Hubner-episode as administrasie eerder as slegs as oorlewendes se verhaal afgesluit: drie uitgeputte manne by die Kasteel in Julie, ’n verklaring op die 10de, ’n tydelike oostelike jagverbod in dieselfde maand, en ’n gelisensieerde terugkeer na die ivoorgrens teen Oktober onder geskrewe voorwaardes wat die Kasteel nie maklik ver in die binneland kon afdwing nie. Die sewe wat die agtervolging ontkom het, het al by die Sondagsrivier geskei, vier van hulle by Gerrit Oosthuizen en Jacob van Deventer ooswaarts aangesluit; slegs die drie wat na Tafelvallei deurgekom het, het die slagting ’n gedateerde item in die raad se jaar gemaak. [3] [9]
George Schmit en die Morawiese sending genoteer — 11 Julie 1737
Die eerste vermelding van die Morawiese sendeling George Schmit word gevind in die notule van die politieke raad van die 11de Julie 1737. Die raad het aangeteken dat ’n sekere persoon met die naam George Schmit met die skip Huis te Rensburg gekom het met die doel om die Khoikhoi tot die Christendom te bekeer as dit moontlik sou wees; dat dit te hope was dat so ’n wenslike gevolg deur die seën van die Here op die middele wat aangewend sou word, bereik sou word, sodat daardie mense tot die ware kennis van God gebring kon word; en dat daarom alle moontlike bystand aan hom gegee moes word in die voortsetting van daardie verdienstelike werk. Die notule is die eerste amptelike verwelkoming van ’n Morawiër aan die Kaap, ingeskryf die dag ná die Hubner-verklaring en terwyl De la Fontaine nog die stoel gehou het. [3]
Schmit het hom vir dié doel by Baviaanskloof, later Genadendal, in die distrik Stellenbosch gevestig. Die raad het in die vooruitsig gestel dat as enige Khoikhoi bekeer sou word, hy hulle aan die predikant van die gemeente vir die doop sou voorstel, en dat hy nie sou probeer om ’n afsonderlike gemeente te vorm met reëls wat van dié van die Nederduits Gereformeerde kerk verskil nie. Die Julie-notule het dus ’n Morawiese teenwoordigheid onder Gereformeerde gemeente-aannames oopgemaak eerder as onder ’n onafhanklike sendingkerk. [3]
Binne 1737 was die deurslaggewende amptelike daad die Julie-verwelkoming en die belofte van bystand. Schmit het ’n groep Khoikhoi byeengebring en begin met die werk om Christelike leer en ’n gevestigde nywer lewe te onderrig. Die regering het daardie begin met welwillendheid ontmoet. Dissenters moes nie kerke met ’n ander vorm van aanbidding stig nie: die Lutherse inwoners van die Kaap, begerig na ’n inwonende predikant, het geen vergunning vir ’n eie gemeente gehad nie, en die Morawiër is slegs toegelaat op die verstandhouding dat die doop deur die Gereformeerde gemeente sou gaan. Die latere wrywing oor doop, die verstrooiing van sy hoorders, en enige vrye tuisvaart het nog buite hierdie kalender gelê; die jaar se Kaapse rekord is die raad se hoop dat die Khoikhoi tot die kennis van God gebring sou word en die opdrag dat elke amptelike hulp aan die man van die Huis te Rensburg gegee moes word. [3]
Dieselfde mid-Julie-week het dus twee heel verskillende stukke papier die Kasteel binnegedra: die Hubner-verklaring van die 10de, wat Palo en ’n oostelike slagting genoem het, en die Schmit-notule van die 11de, wat ’n Morawiër en ’n Khoikhoi-sending by Baviaanskloof genoem het. Een dokument het oos na ivoor en ’n jagverbod gekyk; die ander het binnelands na ’n kloof in die Stellenbosch-distrik en na die doop deur die Gereformeerde gemeente gekyk. Albei was dade van die sittende raad onder De la Fontaine, nog goewerneur tot einde Augustus. [3]
De la Fontaine dra oor aan Van Kervel — 31 Augustus 1737
Goewerneur Jan de la Fontaine het in jare gevorder, en swakhede het op hom toegeneem. Hy was ’n weduwenaar, sy vrou is in Junie 1730 oorlede. Hy het kinders gehad vir wie hy die voordele van ’n verblyf in Europa begeer het, en van wie hy nie wou skei nie. Gedurende die agt-en-twintig jaar wat hy die Kompanjie gedien het, het hy aansienlike rykdom versamel, en dit het ’n begeerte by hom geword om die aand van sy lewe in rus in die Vaderland deur te bring. In 1736 het hy die direkteure om toestemming tot aftrede gevra. Hulle het van sy besluit met spyt gehoor, want hy het sy pligte tot hulle tevredenheid vervul; maar die versoek was so redelik dat dit nie geweier kon word nie. [3]
Hulle het dus die sekunde Adriaan van Kervel as sy opvolger aangestel en Hendrik Swellengrebel tot sekunde bevorder. Die aftredende goewerneur is toegelaat om die administrasie oor te dra wanneer dit hom behaag, en om met sy rang en salaris na Europa terug te keer. Op die 17de Junie 1737 is despatsjes tot dié effek aan die Kaap ontvang. Twee en ’n half maande later, op die 31ste Augustus, het De la Fontaine die pligte oorgedra en sy goewerneursjerp aan Van Kervel oorhandig. Hy het ná die oordrag in die kolonie gebly, met verlof om as admiraal van ’n tuisvloot na Europa te seil wanneer hy wou. [3] [9]
Van Kervel het ’n groot deel van sy lewe in Suid-Afrika deurgebring. Van 1719 tot 1725 was hy sekretaris van die politieke raad; daarna het hy fiskaal geword, en daarna sekunde, sodat sy ervaring uiteenlopend en uitgebreid was. In die fiskaal se stoel, ’n amp wat by die burgers ongewild was, het hy sowat vier jaar tot tevredenheid van die partye wat voor hom gekom het, gedien. Toe De la Fontaine op die 8ste Maart 1730 as goewerneur die eed aflê, is die onafhanklike fiskaal Van Kervel aangestel om hom as sekunde op te volg, en Daniel van den Henghel, destyds in diens te Colombo, is as fiskaal aangestel. Van Kervel se tree in De la Fontaine se skoene is by die Kasteel as ’n natuurlike ontwikkeling behandel; die direkteure se goedkeuring het saam met hulle onwillige fiat op die aftredeversoek aangekom. Sy formele installasie op die laaste dag van Augustus het ’n goewerneurskap afgesluit wat sedert Maart 1730 geloop het, en ’n Kaapse loopbaan wat sedert die sekretarisskap van 1719 geloop het. [3] [9]
De la Fontaine was die eerste goewerneur wat sy vorige loopbaan aan die Kaap gemaak het. In 1710 van die Horstendal aangehou deur kommissaris Johan van Hoorn en as magazynmeester aangestel, het hy sonder onderbreking twee dekades in die kolonie gewerk voor die hoogste amp. Gebore in Amsterdam op die 23ste April 1684, seun van die syhandelaar Jacques de la Fontaine en Barbara van den Burgh, is hy Jan in die Vlek genoem, het hy as junior koopman in die raad gesit, in 1717 volle koopman geword, en ná Chavonnes se dood in 1724 voorlopige sekunde en senior koopman genoem. Van 1723 het die Kompanjie se jaarlikse dividende in ’n dekade van sewe-en-dertig persent tot een-en-twintig gedaal, en die Kaapse ekonomie is gedruk om grond in te haal met sy- en kirman-proewe wat al verby hulle mees kritieke jare was. Die Augustus-oordrag het daardie lang Kaapse klim onder dieselfde man beëindig wat die jaar tevore gevra het om sy laaste jare in die Vaderland deur te bring. [9]
Dood van goewerneur Van Kervel — 19 September 1737
Van Kervel het die hoogste amp in die land minder as drie weke beklee, en slegs een keer in die raad voorgesit. Ná ’n kort siekte is hy op die 19de September 1737 oorlede. Op die 31ste Augustus geïnstalleer, het hy skaars die sjerp geneem voordat hy siek geword het. Drie weke is slegs ’n vlugtige oomblik in die groei van ’n nedersetting, en die beeld van hierdie goewerneur het soos ’n ster wat nie gebly het nie deur die jaar geflits. [3] [9]
Omdat hy aan sy dogter die wens uitgespreek het dat sy begrafnis sonder die gewone staatsie gehou moes word, het die raad sy sterwenswens eerbiedig. Sy stoflike oorskot is tussen sewe- en agtuur die aand van die 24ste in die kerk begrawe, met die regeringsbeamptes en vernaamste burgers teenwoordig sonder die parade van gedrapeerde vaandels, gedempte tromme en minuutsgewere. Hy wou as ’n gewone burger begrawe word, sonder halfstokvlae, tromme, salvo’s en toesprake. Só is dit gedoen. [3] [9]
Hy het ’n weduwee en ’n dogter gelaat, wat in die kolonie gebly het, aangesien die meeste van hulle naaste familie aan die Kaap gewoon het. Die weduwee was Aletta Corssenaer, reeds sieklik. Daar was ook twee seuns. Kommentators in die nedersetting het die dogter die skoonheid van die Kaap genoem. Die September-dood het dus ’n goewerneurskap afgesny wat skaars begin het ná ’n lang Kaapse loopbaan in die sekretarisskap, die fiskaal se kantoor en die sekunde se stoel—’n beampte byna so gerespekteer soos sy voorganger, sommige het gesê meer. Binne dieselfde kalenderjaar het die nedersetting sowel die formele einde van De la Fontaine se lang bewind as die skielike vakature van sy aangewese opvolger gesien. [3] [9]
Die dag voor die goewerneur gesterf het, het nog ’n Kaapse huishouding gesluit. Charles du Plessis, seun van die vlugteling-chirurgyn van dié naam, gebore op die Oosterlandt en aan boord in Tafelbaai gedoop op die 18de April 1688, in 1712 getroud met Cecilia Marcevene, en self as chirurgyn praktiserend, is op die 18de September 1737 oorlede. Die Kasteel se negentien-dag-goewerneurskap en ’n Drakenstein-chirurgyn se dood het dus dieselfde September-week gedeel: een vakature aan die hoof van die regering, een vakature in ’n Franse vlugteling-mediese lyn wat nege-en-veertig jaar vroeër op ’n Tafelbaai-dek begin het. [8]
Van den Henghel deur die lot as waarnemende hoof gekies — 20 September 1737
Die oggend ná die goewerneur se dood het die raad byeengekom om ’n waarnemende hoof te kies. Ses lede was teenwoordig, en van hulle het twee aansprake voorgelê. Die sekunde, Hendrik Swellengrebel, was een. Hy was van geboorte ’n kolonist, seun van Johannes Swellengrebel, wat dispensier en lid van die hooggeregshof aan die begin van die eeu was. Hy het sy aanspraak op presedent gegrond: dat by die dood van ’n goewerneur die tweede in bevel moes waarneem totdat die wens van die opperowerhede bekend kon word. Hy was slegs negentien dae sekunde, maar hy was dertien jaar lid van die politieke raad. [3]
Die onafhanklike fiskaal, Daniel van den Henghel, het die aanstelling opgeëis op grond daarvan dat hy langer as Swellengrebel ’n senior koopman was. Hy was sedert Maart 1731 in die kolonie. Die vraag is tot stemming gebring: Nicholas Heyning en Christoffel Brand het die fiskaal begunstig; kaptein Johannes Tobias Rhenius en die sekretaris Ryk Tulbagh het die sekunde gesteun. Die uitslag was ’n dooiepunt. Die fiskaal het toe uitgeroep dat Tulbagh, as Swellengrebel se swaer, bevooroordeeld was en dat sy stem nie geldig was nie. [3] [9]
Die sekretaris het geantwoord dat die stemreg nog nooit tevore op sulke gronde betwis is nie. Hy was nege jaar lid van die raad en sou voortgaan om volgens sy gewete te stem. Daar was geen regulasie wat ’n raadslid op daardie grond sy stem ontneem het nie. Die ander het Tulbagh se reg gehandhaaf. Die meester van die pakhuise, Brand, het toe voorgestel dat, aangesien die lede gelykop verdeel was, die lot gewerp moes word. Dit is aanvaar. Die edele here het papiertjies gevou en ’n hoed het rondgegaan; iemand het getrek, en die fiskaal se naam het uitgekom. Van den Henghel het die oop stoel ingeneem. [3] [9]
Só het dit moontlik geword dat die wenner van die eerste regeringslotery wat ooit aan die Kaap gehou is, die nedersetting van die 20ste September af regeer het. Swellengrebel het volgehou dat hy die wettige keuse was en dat hy die langer ervaring van Kaapse sake gehad het; Van den Henghel het dae as senior koopman getel en nie teruggetree nie. Die raad het probeer om die sekunde te nomineer en het misluk. Die hoed het beslis wat die stemme nie kon nie. Die Here Sewentien het Van den Henghel se aanstelling nie goedgekeur nie, omdat hulle die sekunde as die regte persoon beskou het om die hoofgesag by die dood van ’n goewerneur oor te neem. Hulle het later opdragte gestuur dat hy na sy amp van onafhanklike fiskaal moes terugkeer, dat Swellengrebel die plek van goewerneur moes inneem, en dat Tulbagh sekunde moes word. Daardie veranderinge het buite hierdie kalender gelê. Deur die res van 1737 is die Kaap gelei deur die fiskaal wat deur die lot gekies is. [3] [9]
Regeringskontinuïteit, koringuitvoer en skeepvaart — 1737
Oor die dertien jaar 1725–1737 het eenduisend-en-sewe skepe Tafelbaai aangedoen, of gemiddeld sewe-en-sewentig per jaar. Hiervan het agthonderd agt-en-sestig aan die Kompanjie behoort, een-en-negentig was Engels, sewe-en-twintig Deens, negentien Frans, een Portugees en een Vlaams. Die Mei-storm het daardie reeverkeer op sy mees gekonsentreerde oomblik getref—nege tuisgaande rompe gereed vir die Vaderland—en die baai se wintergevaar in wrakstukke, tweehonderd-en-agt dooies, vrag van £160 128, en vier hangings op die strand neergeskryf. [3]
Van 1728 tot 1737 was daar ’n bestendige uitvoer van koring, soms tot soveel as seweduisend muid, al was die oeste nie eweredig goed nie, en die direkteure het nog ’n jaar se voorraad vereis voordat enige na Indië gestuur is. In 1724 en weer in 1725 het meer as vyfduisend muid uitgegaan; in 1726 kon niks gespaar word nie weens droogte; in 1727 was daar nie genoeg vir eie verbruik nie weens roes, wat vroeër rog maar nie koring getref het nie. Gewone graanadministrasie het dus onder drie opeenvolgende regeringshoofde in ’n enkele jaar voortgegaan: De la Fontaine tot 31 Augustus, Van Kervel vir negentien dae, en Van den Henghel van 20 September. Die 1728–1737-uitvoerloop het nog die Kompanjie se gewone Kaapse besigheid in hierdie laaste van daardie jare omraam, selfs terwyl die Kasteel twee keer van hande verander het ná Mei se wrakke. [3]
Gedurende De la Fontaine se lang regering, of so kort daarna dat dit feitlik daarbinne val, het nuwe name die amptelike rekord binnegekom: Jeremiah Auret, Jan Bam, Jan Blignaut, Carel Buitendag, Dirk Craffort, Jan Ditlof, Jan Fleck, Andries Holtshuizen, Hermanus Keeve, Frans Marx, Jacob Naude, Hendrik Nefdt, Adriaan de Nys, Godlieb Opperman, Christiaan Rabe, Pieter Radermacher, Andries Schutte, Frederik Seele, Jan Serrurier, Jan Hendrik Swemmer, Jan Andries Truter, Willem van de Vyver en Ernest Wepener. Tussen 1724 en 1737 verskyn honderd-en-vyf sulke nuwe koloniste in die amptelike lyste, ná een-en-sestig tussen 1700 en 1714 en vier-en-tagtig tussen 1714 en 1724. Daardie name het langs die ouer Franse huishoudings gesit wat in dieselfde jaar nog sigbaar was: Charles du Plessis dood op die 18de September, en die plattelandse preekstoele nog gerangskik soos hulle was sedert Hartzogenrath se dood die jaar tevore, met Salomon van Echten by Drakenstein en konsulent vir Stellenbosch. Die vyftienjaar-erfpag wat op die 18de Februarie 1732 vir skiereilandse tuingrond en klein stukke wat aan eiendomsplase grens, ingestel is, teen twee sjielings en ’n pennie die morg ná die eerste jaar, het nog omraam hoe nuwe grond gehou is terwyl drie manne agtereenvolgens in die goewerneur se stoel gesit het. [3] [8]
Kalender 1737 het dus die ergste enkele skeepvaartramp wat tot dan aan die Kaap opgeteken is, saamgevoeg met die Hubner-verklarings en ’n kort oostelike jagverbod, die raad se verwelkoming van George Schmit, De la Fontaine se formele oordrag, Van Kervel se dood binne drie weke, ’n vlugteling-chirurgyn se dood die dag voor die goewerneur s’n, en ’n waarnemende opvolging wat deur die lot beslis is—terwyl koringuitvoer en die lang gemiddelde van Tafelbaai-aankomste nog die Kompanjie se gewone Kaapse besigheid omraam het. Die jaar het onder De la Fontaine oopgegaan, die sjerp op die laaste dag van Augustus oorgedra, Van Kervel die aand van die 24ste September sonder vaandels of tromme begrawe, en met Daniel van den Henghel in die oop stoel gesluit. [3] [4] [8] [9]